Działalność na kresach Kresów

Tereny, które swoją działalnością obejmuje Jezioroski Oddział Rejonowy Związku Polaków na Litwie często są nazywane kresami Kresów. Siedziba oddziału znajduje się w Turmoncie – miasteczku nieopodal granicy Litwy i Łotwy. W okresie międzywojnia był to prężnie rozwijający się ośrodek, w którym kwitło zarówno życie gospodarcze, jak też polityczne i kulturalne.

W Turmoncie i jego okolicach – Smołwach, Kimbarciszkach, Tylży mieszkał znaczny odsetek ludności polskiej. Przesunięcie granic po II wojnie światowej, dwie fale tzw. repatriacji zmieniły nie tylko stan narodowościowy tych okolic, ale też status, niestety, nie na lepszy. Szczególnie ucierpiały te okolice w okresie formowania się wolnej gospodarki. Nie jest to teren, na który płyną inwestycje. Bezrobocie, emigracja, niż demograficzny – wszystko to sprawia, że region ten zaliczany jest do grona zacofanych.

Wraz z upadkiem gospodarczym zubożało również życie kulturalne. Dziś jest tak, że do najbardziej prężnie działających na tych terenach organizacji społecznych i kulturalnych należy oddział Związku Polaków na Litwie. Jednoczy on Polaków oraz osoby zarówno mające polskie korzenie, jak i sympatyków polskości, polskiej kultury. Koła oddziału działają w Czepukiszkach, Kimbarciszkach, Tylży, Bartkiszkach oraz Turmoncie, zrzeszając w swych szeregach 110 członków.

Dla obecnej prezes Teresy Narkevičienė bieżąca kadencja była pierwszą. Przed trzema laty zastąpiła na tym stanowisku wieloletnią prezes Weronikę Bogdanowicz. Kontynuując rozpoczętą działalność: prowadzenie szkółki niedzielnej języka polskiego „Uśmiech”, zespołu wokalnego „Srebrne Pasemko”, organizowanie festynu kultury polskiej „Trzymajmy się razem” oddział wykazał się również nowymi inicjatywami: powstało koło młodzieżowe (prezes Marius Bukauskas), dzięki współpracy i opiece organizacji z Macierzy obejmujących swą charytatywną działalnością Kresy, oddział rozszerzył opiekę nad potrzebującymi wsparcia osobami i rodzinami.

Przeprowadzony został gruntowny remont siedziby oddziału w Turmontach, która wraz z mieszczącym się w tym samym budynku Domem Kultury pięknie służy działalności Jezioroskiego Oddziału Rejonowego ZPL, jest prężnym ośrodkiem kultury.

W 2016 roku na cmentarzu w Bartkiszkach, położonych tuż obok Turmontu, nastąpiło doniosłe wydarzenie – upamiętniono miejscowych patriotów – Polaków, którzy zginęli z rąk litewskiej policji kolaborującej z niemieckimi okupantami. Na zbiorowej mogile został ustawiony z inicjatywy ZG ZPL pamiątkowy krzyż oraz tablice – hołd pamięci tych, którzy podjęli walkę przeciwko okupantom w obronie swojej małej ojczyzny. Nastąpiło to po przeszło 70 latach dzięki trosce potomnych o przywracanie prawdy historycznej.

O tych wydarzeniach oraz udziale członków oddziału w imprezach zaprzyjaźnionych oddziałów z Wisagini i Nowych Święcian, goszczeniu ich u siebie; opiece nad grobami rodaków na okolicznych cmentarzach; udziale pań z Turmontu w święcie gospodyń, czy plonów rejonu, mówiła składając sprawozdanie z mijającej kadencji prezes Teresa Narkevičienė.
Delegaci konferencji – obradowały 62 osoby – ocenili pracę Teresy Narkevičienė na bardzo dobrze oraz zgłosili jej kandydaturę do pełnienia obowiązków prezesa również w następnej kadencji.
Spośród zgłoszonych czterech kandydatek, obecna prezes zdobyła zdecydowaną większość głosów.

Podczas konferencji zostali zatwierdzeni wybrani w kołach delegaci na XV zjazd Związku Polaków na Litwie. Zostali nimi: Teresa Narkevičienė, Ilona Weiksza, Marius Bukauskas, Anna Łotoczko-Sukielienė, Anna Szeplakowa, Tamara Usinowicz, Gienia Wasilewska oraz Nijola Gawsztel.

Adwentowy wieczór

Na adwentowy wieczór członkowie Jezioroskiego Oddziału Związku Polaków na Litwie przybyli 10 grudnia do siedziby oddziału w Turmoncie. Byli obecni przedstawiciele kół ZPL z Kimbarciszek (prezes Helena Górska), Tylży (prezes Anna Szeplakowa), Bartkiszek (prezes Janina Mineiko), Czepukiszek (prezes Wanda Lewikina), Turmontu (prezes Elena Zavadskienė) oraz młodzieżowego koła (prezes Marius Bukauskas).

Poczęstunek z tradycyjnych dań bożonarodzeniowych przygotowały: Margarita Szydłowska i Ilona Wejksza, ale też Teresa Jurkienienė, Aldona Laudanskienė, Tamara Usinowicz i inne panie oraz panowie (m.in. Aleksander Dudalew) zadbali o to, by doroczne spotkanie członków oddziału mogło się odbyć w należytej oprawie.

Z kolei o strawę duchową zatroszczyli się uczniowie szkółki niedzielnej języka polskiego „Uśmiech” pod kierownictwem nauczycielki Anny Łotoczko-Sukelienė i Katarzyna Szydłowska, która nie tylko uświetniła wieczór swoim śpiewem, ale też doskonale poradziła sobie z prowadzeniem części artystycznej. Gościliśmy również zaprzyjaźniony zespół „Tumielanka” z Wisagini. W ich wykonaniu pięknie zabrzmiały tak drogie nam polskie kolędy. No i mieliśmy okazję posłuchać występu kapeli ludowej ze Smołw.

Gościnny Dom Kultury i siedziba Jezioroskiego Oddziału ZPL ledwo mogły pomieścić tak liczne grono uczestników spotkania. Cieszyło nas bardzo, że również ksiądz Jonas Mačiulis przybył na nasz adwentowy wieczór oraz przyjaciele oddziału: państwo Olga i Rimvydas Podolskasowie i poseł na Sejm RL Algimantas Dumbrava.

W rodzinnej, miłej atmosferze spędziliśmy grudniowe popołudnie. Dzieląc się opłatkiem i składając życzenia z okazji zbliżających się Świąt Bożego Narodzenia życzyliśmy sobie zdrowia, spokoju i miłości w naszych domach, przyjacielskich i serdecznych kontaktów międzyludzkich.